P/E ( Price to Earning Ratio) là một trong những chỉ số quan trọng được dùng để định giá cổ phiếu, giúp các nhà đầu tư tìm kiếm các cổ phiếu tiềm năng trên thị trường chứng khoán. Để hiểu rõ chỉ số P/E là gì? Cách tính P/E như thế nào hay chỉ số P/E bao nhiêu là tốt?… Mời các bạn cùng theo dõi bài viết dưới đây, ustreet-dc.org sẽ cung cấp cho bạn các thông tin chi tiết về P/E.

Chỉ số P/E là gì?

P/E là từ viết tắt của thuật ngữ Price to Earning Ratio, nghĩa tiếng Việt được dịch ra là chỉ số giá trên thu nhập, còn được gọi là hệ số P/E, tỷ số P/E. Chỉ số P/E được hiểu là một loại chỉ số dùng để đánh giá mối quan hệ giữa giá thị trường của cổ phiếu với thu nhập trên một cổ phiếu (EPS). 

chi so p/e la gi

Chỉ số P/E được các nhà đầu tư sử dụng để định giá cổ phiếu khi đầu tư vào thị trường chứng khoán.

>> Xem thêm: PEG là gì?

Ý nghĩa của chỉ số P/E

Ý nghĩa của chỉ số P/E có thể hiểu đơn giản là mức giá mà các nhà đầu tư sẵn sàng bỏ ra cho một đồng lợi nhuận thu được từ cổ phiếu. Hay, các nhà đầu tư sẽ đồng ý bỏ ra một khoản đầu tư là bao nhiêu cho cổ phiếu của một doanh nghiệp dựa trên lợi nhuận của doanh nghiệp đó.

Ví dụ: Chỉ số P/E cơ bản của Vingroup trong Quý 1/2021 01/01-31/03 CKT/HN là 190.44 đồng. Điều này thể hiện, các nhà đầu tư chấp nhận bỏ ra 190.44 đồng để thu về 1 đồng lợi nhuận khi mua cổ phiếu của Vingroup. (Nguồn: Báo cáo tài chính Quý 1, tập đoàn Vingroup)

Cách tính P/E

Để có thể tính được chỉ số P/E, chúng ta sẽ cần thông tin về giá (P) và thu nhập ròng trên mỗi cổ phiếu (EPS). Cụ thể:

P/E = P / EPS

  • P (Price): Giá hiện tại của cổ phiếu trên thị trường
  • EPS (Earn per Share): (Lợi nhuận sau thuế – cổ tức ưu đãi)/ số lượng cổ phiếu đã phát hành. Xem thêm tại: EPS là gì?

Để thu thập được thông tin về Giá của cổ phiếu rất đơn giản, mọi người đều có thể dễ dàng tra cứu trên sàn giao dịch. Tuy nhiên, thông tin về thu nhập ròng được tính trên mỗi cổ phiếu thì không phải doanh nghiệp nào cũng công khai.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp khác nhau cũng sẽ có các cách tính khác nhau về khoản thu nhập này. Dẫn đến việc sẽ có những giá trị P/E khác nhau, bao gồm:

  • P/E quá khứ: Chỉ số này thường được đưa ra công khai trên báo chí, các phương tiện thông tin đại chúng. (EPS) ở đây được tính dựa trên thu nhập thực tế trong báo cáo tài chính của doanh nghiệp.
  • P/E dự phòng: Chỉ số này được sử dụng để đưa ra trong các báo cáo thu nhập doanh nghiệp với mức lợi nhuận tiềm năng theo kế hoạch dự kiến mà doanh nghiệp đề ra.

Để dễ dàng hơn trong việc xác định EPS, thông thường, doanh nghiệp sẽ dựa vào lượng cổ phiếu được phát ra được tổng kết vào thời điểm cuối kỳ.

Chỉ số P/E bao nhiêu là tốt?

Dựa vào khái niệm P/E là gì, chúng ta có thể hiểu đơn giản tỷ lệ P/E càng cao thì khoản thu nhập thu về so với khoản tiền bỏ ra để mua được cổ phiếu đó sẽ càng thấp. Vậy có thực sự chỉ số P/E càng thấp sẽ càng được ưa thích?

Trong một vài trường hợp, chỉ số P/E cao là do doanh nghiệp có chỉ số EPS thấp (thậm chí bằng 0). Điều này thể hiện, doanh nghiệp đó đang kinh doanh thua lỗ, không hề có hiệu quả.

Một trường hợp khác nữa khiến cho chỉ số P/E thấp là khi công ty có những khoản lợi nhuận bất thường hoặc do kỳ kinh doanh này hoạt động của doanh nghiệp đạt hiệu quả hơn. Những trường hợp này sẽ khiến cho EPS tăng, làm cho P/E sẽ giảm.

chi so pe bao nhieu la tot

Thực ra cách đánh giá theo định nghĩa không hoàn toàn chính xác. Thông thường, để đánh giá được chỉ số P/E của một doanh nghiệp bao nhiêu là tốt, các nhà đầu tư sẽ thường cần đánh giá dựa trên một số các yếu tố sau:

  • Tốc độ tăng trưởng và tình hình kinh doanh thực tế. Nếu thấy 1 công ty chỉ tăng trưởng 5 – 7% mà P/E cao chứng tỏ giá cổ phiếu cao
  • Để so sánh chỉ số P/E như thế nào là tốt, chúng ta phải đánh giá chỉ số giữa các doanh nghiệp trong cùng một ngành, lĩnh vực kinh doanh như nhau. Bởi vì, thị trường và tình hình hoạt động kinh doanh của từng ngành trong từng lĩnh vực sẽ khác nhau hoàn toàn. Nên chúng ta không thể đánh giá chỉ số P/E đối với các ngành khác nhau.
  • Mỗi cổ phiếu của doanh nghiệp sẽ có những vòng tuần hoàn kinh doanh, chu kỳ phát triển khác nhau. Vòng tuần hoàn này sẽ khiến cho giá trị của chỉ số P/E thay đổi liên tục. Ví dụ: khi doanh nghiệp đang ở giai đoạn phát triển tối ưu nhất của một chu kỳ kinh doanh, giá trị của chỉ số P/E sẽ thấp do biên lợi nhuận đạt được cao.

Các yếu tố ảnh hưởng đến chỉ số P/E

Có rất nhiều các yếu tố ảnh hưởng đến chỉ số P/E, tuy nhiên, các nhà đầu tư và doanh nghiệp thường sẽ đánh giá dựa trên các yếu tố sau:

  • Giá cổ phiếu:

sự thay đổi trên giá cổ phiếu sẽ ảnh hưởng đầu tiên, trực tiếp đến chỉ số P/E. Bởi giá là yếu tố cấu thành nên chỉ số này. Trong trường hợp EPS không đổi, giá cao thì P/E sẽ tăng và ngược lại.

  • Các yếu tố trong nền kinh tế:

Bất kỳ sự thay đổi nào trong nền kinh tế đều sẽ có ảnh hưởng đến P/E. Ví dụ: lãi suất giảm, tỷ lệ thất nghiệp giảm, mức chi tiêu cao sẽ dẫn đến doanh thu tăng, chi phí hoạt động giảm, thu nhập theo đó cũng sẽ tăng lên. Lúc này, nhu cầu về cổ phiếu của các nhà đầu tư sẽ tăng, khiến chỉ số P/E tăng trong một số ngành kinh doanh cụ thể.

cac yeu to anh huong den pe

  • Quy định về chi trả cổ tức:

Trong trường hợp lãi suất thấp, các nhà đầu tư mong muốn được nhận cổ tức với thời hạn ngắn hơn (theo quý, theo tháng) thay vì nhận cổ tức thường niên. Lúc này, nhà đầu tư sẽ chấp nhận bỏ ra mức giá cao hơn để sở hữu được mã cổ phiếu đó. Điều này sẽ khiến cho các doanh nghiệp có chỉ số P/E cao hơn.

  • Khả năng phát triển của doanh nghiệp:

Các nhà đầu tư khi mua cổ phiếu đều mong muốn doanh nghiệp sẽ phát triển tốt hơn trong tương lai để lợi nhuận được gia tăng.

  • Nợ phải trả:

Khi doanh nghiệp có khoản nợ phải trả tăng thì P/E sẽ giảm. Do đó các nhà đầu tư cần đánh giá khoản nợ sẽ ảnh hưởng đến tình hình kinh doanh của công ty để đưa ra quyết định hợp lý.

Có nên định giá cổ phiếu dựa trên hệ số P/E không?

Phương pháp định giá cổ phiếu theo hệ số P/E được đánh giá là phương pháp đơn giản nhất vì không mất quá nhiều thời gian cho việc thu thập và phân tích dữ liệu. Tuy nhiên việc định giá cổ phiếu theo chỉ số P/E sẽ có những ưu điểm và hạn chế sau:

– Ưu điểm:

  • Nhanh chóng, đơn giản, tiết kiệm chi phí do không mất nhiều thời gian thu thập thông tin
  • Các nhà đầu tư dễ dàng tiếp cận phương pháp này
  • Bám sát vào thị trường do dựa trên cơ sở giá trị thị trường thực tế
  • Thể hiện được mức độ giá của cổ phiếu để nhà đầu tư có được chiến lược đầu tư kinh doanh chính xác

dinh gia co phieu theo phuong phap pe

– Nhược điểm:

  • Khi thị trường bất ổn, giá cổ phiếu sẽ có sai lệch (do đầu cơ tích trữ, biến động khác của thị trường) sẽ dẫn đến tình trạng chỉ số P/E không chính xác.
  • Phương pháp định giá này không có cơ sở để nhà đầu tư phân tích các rủi ro hay tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp

Một số lưu ý về chỉ số P/E

Để sử dụng chỉ số P/E một cách hiệu quả, các nhà đầu tư cần phải lưu ý một số điểm sau:

  • Trong trường hợp EPS âm thì chỉ số P/E sẽ không có giá trị. Lúc này, các nhà đầu tư sẽ không thể sử dụng P/E để định giá của cổ phiếu.
  • Để đánh giá chính xác lợi nhuận của cổ phiếu, chỉ số P/E cần phải được đánh giá trong một khoảng thời gian (thường là 3 năm)

Kết luận

Nhìn chung, P/E là một chỉ số khá hiệu quả trong việc đánh giá giá trị tiềm năng của cổ phiếu dựa trên khoản vốn đầu tư. Do đó, bên cạnh tìm hiểu khái niệm chỉ số P/E là gì, các bạn cũng nên kết hợp với các chỉ số khác để có được cái nhìn tổng quát và chính xác nhất.